ΔΙΑΘΗΚΗ

ΔΙΑΘΗΚΗ
του Γκομπρόβιτς Βίτολντ 
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

 

   Είµαι χιουµορίστας, γελωτοποιός, ακροβάτης, προβοκάτορας. Τα έργα µου κάνουν διπλές κωλοτούµπες για να διασκεδάσουν το κοινό µου. Εγώ είµαι τσίρκο, λυρισµός, ποίηση, τρόµος, καβγάς, παιχνίδια, τι άλλο θέλετε;

 

 

   Το κείµενο αυτό, οι συνοµιλίες του Γκοµπρόβιτς µε το Ντοµινίκ Ντε Ρου, µας καλεί να ζήσουµε από κοντά τη µεγάλη περιπέτεια µιας νεωτερικής δηµιουργίας που ξεθεµελιώνει, που ανατρέπει τις µορφές του συρµού, που αποδέχεται ανοιχτά τις αντιφάσεις και δυναμιτίζει κάθε θεωρία. Απέναντι στο Ντοµινίκ Ντε Ρου, ο Γκοµπρόβιτς απαντά µε την οξύνοια, το χιούμορ, τη διαίσθηση, το ίδιο το ύφος του έργου του.

   Λίγα λόγια για τον Γκομπρόβιτς Βίτολντ:  Γιος Πολωνών ευγενών, γεννήθηκε το 1904 στο Μαλοσύτσε. Το 1915 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στη Βαρσοβία, όπου ο Γκομπρόβιτς φοίτησε στο γυμνάσιο και μετά στη Νομική Σχολή. Το 1926, πηγαίνει στη Γαλλία για μεταπτυχιακές σπουδές, ωστόσο ανακαλύπτει ότι τον ενδιαφέρουν ελάχιστα. Έτσι μένει ένα χρόνο στο Παρίσι και έξι μήνες στα Πυρηναία. Επιστρέφοντας στη Βαρσοβία το 1927, εργάζεται μέχρι το 1934 ως γραμματέας στο Πρωτοδικείο και το Εφετείο της πόλης, ενώ παράλληλα επιχειρεί τα πρώτα του λογοτεχνικά βήματα. Εκδίδει τα πρώτα του διηγήματα με τον τίτλο "Μνήμες από την εποχή της ανωριμότητας" (1933) και το θεατρικό έργο "Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας" (1935). Συνεργάζεται ως κριτικός σε διάφορες εφημερίδες της Βαρσοβίας και το 1937 δημοσιεύει το μυθιστόρημα "Φερντυντούρκε" (στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ερατώ), που τον φέρνει στην πρώτη γραμμή της νέας πολωνικής λογοτεχνίας. Η έκρηξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, το καλοκαίρι του 1939 - εποχή που δημοσιεύεται στον πολωνικό τύπο το μυθιστόρημά του "Οι μαγεμένοι" - βρίσκει το Γκομπρόβιτς να ταξιδεύει για το Μπουένος Άιρες, απ' όπου δεν θα επιστρέψει. Θα μείνει εκεί είκοσι τέσσερα χρόνια και θα δημιουργήσει το σύνολο σχεδόν του έργου του, το οποίο από το 1950 εκδίδεται στα πολωνικά, πρώτα στο Παρίσι και μετά στην Πολωνία. "Υπερ-Ατλαντικός και Γάμος" (1950), "Ημερολόγιο" (1957-1966), "Η πορνογραφία" (1960), "Κόσμος" (1965), "Οπερέτα" (1966). Το 1963 επιστρέφει στην Ευρώπη. Εγκαθίσταται οριστικά στη Βανς, στη Νότια Γαλλία, όπου και πεθαίνει το 1969. Το 1967 του απονέμεται το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας "Φορμεντόρ".

 

   Η Διαθήκη είναι ουσιαστικά μια συνομιλία ανάμεσα στο Βίτολντ και στο Ντομινίκ Ντε Ρου. Ο Γκομπρόβιτς Βίτολντ μέσα από αυτή ξεδιπλώνει τη ζωή του. Οι λέξεις που χρησιμοποιεί για να μας "γνωρίσει" τη μητέρα του, τον ίδιο και τον πατέρα του είναι χωρίς συναίσθημα, ωμές και προκλητικές. Σαν κάποιος τρίτος να μιλά για τον καθένα ξεχωριστά.

   Σπούδασε για να τον ζει ο πατέρας του, όπως ισχυρίζεται. Ήταν το μαύρο πρόβατο, ο τεμπέλης της οικογένειας και σχεδόν όλα για αυτόν ήταν αδιάφορα. Ανίκανος να βγάλει τα προς το ζην, εργάζεται αμισθί στο Πρωτοδικείο και το Εφετείο της  Βαρσοβίας και εκεί βρίσκει την αφορμή να γράψει τα πρώτα του έργα.
Ο τρόπος με τον οποίο μιλά για τον εαυτό του είναι ανατριχιαστικός.

   Δεν περίμενα να με συναρπάσει τόσο ένα τέτοιο βιβλίο όπως η Διαθήκη. Μέσα από τις ερωτήσεις του Ντομινίκ, ο Γκομπρόβιτς ξεδιπλώνει ωμα και χωρίς περιστροφές όλες τις πτυχές του εαυτού του και μας καταθέτει τα δικά του μυστικά.

Μαίρη Ζαρακοβίτη

http://www.noizy.gr